Poronin – przewodnik: historia, szlaki, rower i zima

4 min czytania
Poronin – przewodnik: historia, szlaki, rower i zima

Poronin to podhalańska wieś u wylotu doliny Białego Dunajca, kilka kilometrów na północ od Zakopanego. Dla jednych to po prostu spokojniejsza i zwykle tańsza baza noclegowa niż Zakopane, dla innych – miejsce z własną historią, góralskim folklorem i widokami, których nie zobaczy się z Krupówek. Opisujemy, co warto wiedzieć o Poroninie, jakie szlaki i trasy rowerowe zaczynają się w okolicy i jak zaplanować tu pobyt latem i zimą.

Gdzie leży Poronin

Poronin jest siedzibą gminy w powiecie tatrzańskim (województwo małopolskie). Wieś rozciąga się w kotlinie między Pogórzem Gliczarowskim a Pogórzem Gubałowskim, wzdłuż potoków Poroniec i Zakopianka, które łączą się tu w Biały Dunajec. Zabudowa leży mniej więcej na wysokości 740–800 m n.p.m. Do gminy należą też m.in. Murzasichle i Ząb – ta druga uchodzi za jedną z najwyżej położonych wsi w Polsce.

Przez Poronin biegnie zakopianka oraz linia kolejowa z Krakowa do Zakopanego, dzięki czemu łatwo tu dojechać pociągiem lub busem. Zakopane jest dosłownie za miedzą, a do Bukowiny Tatrzańskiej i Białki prowadzi droga przez Murzasichle lub przez Pogórze Gliczarowskie.

Trochę historii

Wieś lokowano na początku XVII wieku. Przez stulecia żyła z pasterstwa, rolnictwa i drobnych rzemiosł, a nazwy przysiółków – Frączkówka, Jesionkówka, Majerczykówka czy Kośne Hamry – do dziś przypominają o rodach i dawnych zajęciach mieszkańców (hamry to dawne kuźnie wodne). Już na przełomie XIX i XX wieku, wraz z rozwojem Zakopanego, Poronin stał się letniskiem. Bywali tu artyści i pisarze związani z Podhalem, m.in. Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Jan Matejko i Leon Wyczółkowski.

Poronin ma też mniej sielski epizod: w latach 1913–1914 w okolicy przebywał Włodzimierz Lenin, a w czasach PRL działało tu muzeum jego imienia, zamknięte w 1990 roku. Dziś to raczej ciekawostka z przewodników niż atrakcja.

Centrum Poronina
Centrum Poronina. Fot. Jan Majer Palikot, Wikimedia Commons, CC BY 4.0

Co robić w Poroninie latem

Spacery i widoki z Pogórza

Największy atut Poronina to bliskość łagodnych wzniesień Pogórza Gliczarowskiego i Gubałowskiego. Z grzbietów rozciąga się panorama całych Tatr – od Tatr Zachodnich po Bielskie – a trasy są łatwe i dobre dla rodzin. To dobra opcja na dzień, gdy w wyższych partiach gór panuje niepewna pogoda.

Wyjścia w Tatry

Z Poronina w kilkanaście minut dojedziesz do Kuźnic, Doliny Kościeliskiej, Doliny Chochołowskiej czy na Palenicę Białczańską (Morskie Oko). Planując wyjście w Tatry, sprawdzaj komunikaty Tatrzańskiego Parku Narodowego i prognozę pogody – szczególnie przed wycieczkami na grań. Opisy tras znajdziesz w dziale Szlaki i trekking.

Rower nad Białym Dunajcem

Przez Poronin prowadzi trasa rowerowa Velo Dunajec – z Zakopanego w stronę Nowego Targu i dalej. Odcinek wzdłuż rzeki jest w większości płaski, poprowadzony z dala od ruchliwej zakopianki, i dobrze nadaje się na wycieczkę z dziećmi. Po drodze można zatrzymać się w termach Gorący Potok w Szaflarach.

Folklor

W Poroninie żywa jest góralska tradycja – muzyka, stroje, regionalna kuchnia. Latem odbywają się imprezy plenerowe i festyny z udziałem zespołów regionalnych. O tradycjach Podhala piszemy więcej w dziale Kultura góralska.

Poronin zimą

Zimą Poronin to wygodna baza dla narciarzy – w samej gminie i najbliższej okolicy działają niewielkie wyciągi, dobre dla początkujących i dzieci, a do większych stacji w Białce, Bukowinie czy na Kasprowy Wierch dojedzie się w kilkanaście do kilkudziesięciu minut. Popularne są też kuligi z pochodniami i ogniskiem, organizowane przez lokalnych gospodarzy. Po nartach można rozgrzać się w jednym z podhalańskich kompleksów termalnych albo w aquaparku w Zakopanem.

Noclegi: dlaczego Poronin, a nie Zakopane

Wiele osób wybiera Poronin świadomie: jest tu ciszej niż w centrum Zakopanego, łatwiej o miejsce parkingowe, a pensjonaty i pokoje gościnne często oferują pełne wyżywienie z domową kuchnią. Minusem bywa konieczność dojazdu do szlaków i korki na zakopiance w szczycie sezonu. Na co zwrócić uwagę przy wyborze kwatery, wyjaśniamy w poradniku noclegi na Podhalu z wyżywieniem.

Najczęstsze pytania

Jak daleko jest z Poronina do Zakopanego?

Kilka kilometrów – samochodem lub busem to zwykle kilkanaście minut, w sezonie dłużej z powodu korków na zakopiance. Między miejscowościami kursuje też pociąg.

Czy z Poronina są szlaki turystyczne?

Tak, w okolicy są łatwe trasy po Pogórzu Gliczarowskim i Gubałowskim z widokiem na Tatry, a przez wieś prowadzi rowerowa trasa Velo Dunajec. Na szlaki tatrzańskie trzeba podjechać do Zakopanego lub na Palenicę Białczańską.

Czy Poronin jest dobry na ferie z dziećmi?

Tak – są tu małe wyciągi dla początkujących, kuligi i spokojniejsza okolica niż w Zakopanem, a termy i aquapark są w zasięgu krótkiego dojazdu.

Źródło informacji historycznych: hasło „Poronin” w Wikipedii.

Na zdjęciu głównym: Kościół w Poroninie na tle Tatr. Fot. Kolanin, Wikimedia Commons, CC BY 3.0.

Czy ten artykuł pomógł Ci zaplanować wyjazd?

Nikt jeszcze nie ocenił tego tekstu – możesz być pierwszy.

Redakcja Malacina

Redakcja bloga – dzielimy się sprawdzonymi poradami i inspiracjami.